Nechta quyon bilan boshlash kerak
Kichik fermalar ko‘pincha taxminan beshta urg‘ochi va ikkita erkak bilan boshlaydi. Bu haqiqiy qo‘shish, tug‘ish va sotishni o‘rganish uchun yetarli, xatolar esa qimmatga tushmaydi. Undan kamroq bilan boshlash ham mumkin — birinchi yilning maqsadi pul emas, tajriba.
Bitta erkak 5–8 urg‘ochiga bemalol yetadi. Shunda ham bir-biriga qarindosh bo‘lmagan ikkita erkak olgan ma’qul:
- biri kasal bo‘lsa yoki nasl bermay qolsa, ish to‘xtamaydi;
- keyinchalik o‘z bolalaringizdan urg‘ochi qoldirsangiz, uni boshqa erkakka qo‘shib, yaqin qarindosh chatishtirishdan qochasiz.
Urg‘ochilar ham bir uyadan bo‘lmagani yaxshi.
Qaysi yoshda olish
Urg‘ochilarni taxminan 3–4 oylikda, onasidan ajratilgandan keyin olish qulay. Bu yoshda hayvonning sog‘lig‘i va o‘sishini ko‘rasiz, qo‘shish yoshigacha esa hali vaqt bor. 4–6 haftalik juda yosh quyonchalar yangi joyga ko‘chishni og‘ir o‘tkazadi. Arzon katta urg‘ochi esa ba’zan boshqa fermadan yaroqsiz deb chiqarilgan bo‘ladi — nega sotilayotganini albatta so‘rang.
Sotib olayotganda tekshiring
Har bir quyonni qo‘lingizga olib, shoshmasdan ko‘ring:
- Ko‘zlar tiniq, oqma yo‘q.
- Burun quruq va toza; quyon aksirmaydi, xirillamaydi.
- Quloqlar ichi toza, qoraqo‘tir yoki qo‘ng‘ir qatlam yo‘q.
- Tishlar to‘g‘ri tutashgan, oldingi tishlar o‘sib ketmagan.
- Qorin yumshoq, lekin shishmagan.
- Orqa tomoni toza, axlat yopishmagan — ifloslik ich ketishining belgisi bo‘lishi mumkin.
- Axlati quruq, yumaloq donachalar.
- Mo‘ynasi tekis, taqir joylari yo‘q; hayvon hushyor va xotirjam.
Jinsini sotuvchidan ko‘rsatishni so‘rang va o‘zingiz ham tekshiring. Bir uyadan chiqqan aka-singilni «qarindosh emas» deb juft qilib sotishlari mumkinligini ham unutmang.
Quyonlar hozir nima yeyayotganini so‘rang va imkon bo‘lsa, bir necha kunlik o‘sha yemdan olib keting. Yangi yemga 5–7 kun davomida asta-sekin o‘tkazing.
Yozning eng issiq haftalarida quyon sotib olib, uzoq yo‘lda tashish xavfli: issiq va stress yangi hayvonni tez yiqitadi. Iloji bo‘lsa, bahor yoki kuzni tanlang.
Karantin: 21–30 kun
Yangi quyon qanchalik sog‘lom ko‘rinmasin, uni kamida 21–30 kun alohida saqlang. Ko‘p kasalliklar boshida hech qanday belgi bermaydi.
- Karantin joyi asosiy quyonlardan alohida — iloji bo‘lsa, boshqa xonada yoki uzoqroqda bo‘lsin.
- Alohida yem idishi, suvdon va asbob ishlating.
- Karantindagi quyonlarni eng oxirida boqing va tozalang, keyin qo‘lingizni yuving.
- Har kuni ishtaha, axlat, ko‘z, burun va quloqlarni kuzating, ko‘rganingizni yozib boring.
- Karantin oxirida gijjaga qarshi ishlov va emlashni veterinar bilan kelishing.
Agar karantindagi quyon to‘satdan o‘lsa, burnidan qon kelsa yoki bir necha hayvon ketma-ket kasal bo‘lsa — ularni podaga qo‘shmang va darhol veterinar chaqiring.
Daftarni birinchi kundan boshlang
Har bir quyonga raqam yoki ism bering va yozib qo‘ying: qachon, kimdan, necha oylik holda olingan, sotuvchi aytgan zoti, vazni. Bu ma’lumot keyin qarindosh chatishtirishdan qochish va qaysi urg‘ochi yaxshi ona ekanini bilish uchun kerak bo‘ladi.
Yangi boshlovchilarning keng tarqalgan xatosi: bozordan olingan yangi quyonni o‘sha kuniyoq eski quyonlar orasiga qo‘yish. Bitta kasal hayvon butun podani nobud qilishi mumkin. Karantin — eng arzon sug‘urta.
