Avval shaklni tanlang: tirik yoki go‘sht
Tirik quyon sotish — boshlovchi uchun eng oddiy yo‘l. So‘yish va go‘sht savdosi talablari sizga tegmaydi: xaridor boshqa quyonchi, yangi boshlovchi yoki quyonni o‘zi so‘yadigan oila bo‘ladi. Kamchiligi: tirik quyon narxida yem tushumning katta qismini yeb qo‘yadi.
Go‘sht sotish kilogramm hisobida ko‘proq pul beradi, lekin tasdiqlangan so‘yish joyi va veterinariya hujjatlarini talab qiladi (2-qadam). Uyda so‘yilgan go‘shtni sotish qonuniy emas.
Ko‘p kichik xo‘jaliklar tirik sotishdan boshlaydi va so‘yish joyi masalasi hal bo‘lgandagina go‘shtga o‘tadi.
Kim sotib oladi
Rostini aytsak, quyon go‘shtiga talab hozircha tor. OLX’da butun mamlakat bo‘yicha quyon go‘shti e’lonlari juda kam, quyon go‘shti xaridorlarining katta Telegram kanali ham yo‘q — auditoriyani o‘zingiz yig‘asiz.
Haqiqiy xaridorlar odatda:
- shahardagi oilalar, ayniqsa kichik bolasi yoki allergiyasi bor oilalar — quyon go‘shti ko‘pincha bolaning birinchi go‘shti sifatida tanlanadi;
- parhez tutadiganlar;
- ba’zi restoran va yetkazib berish oshxonalari — kichik hajmda;
- boshlovchi quyonchilar — nasl uchun tirik hayvon.
Xaridorlar ko‘pincha «quyon go‘shti halolmi?» deb so‘raydi. Hanafiy mazhabida quyon halol hisoblanadi — bu savolga tayyor turing.
Mahalliy kanallar
- Telegram guruhlari va o‘z kanalingiz. Mahalliy «quyon bozor» guruhlari asosan tirik hayvon savdosi uchun. Doimiy mijozlar uchun o‘z kanalingizni oching: aniq suratlar, yoshi, vazni, emlangani, yetkazib berish kunlari.
- Bozorlar. Tirik quyon savdosi bor. Go‘sht uchun esa jihozlangan rasta va bozor veterinari tekshiruvi kerak.
- OLX va shunga o‘xshash saytlar. Go‘sht uchun xaridor deyarli yo‘q, nasl uchun tirik hayvon sotishda esa foydali.
- Restoranlar oyiga bir necha o‘n kilogramm olishi mumkin, lekin hujjatli go‘sht va har hafta barqaror yetkazib berishni talab qiladi.
- Supermarketlar kichik xo‘jalik hajmi uchun real emas.
- Yirik fermalar sizga yem, jihoz va quyon sotishni taklif qiladi, lekin mahsulotingizni sotib olishni kafolatlamaydi. Rejaga kiritishdan oldin qo‘ng‘iroq qilib aniq so‘rang: so‘yishga tayyor quyonni sotib olasizmi, qanday shartlarda?
Nasl uchun sotganda halol bo‘ling
Boshlovchilarga nasl uchun quyon sotish bitta hayvon hisobida eng daromadli yo‘l. Lekin bu sizga ishongan odamning puli.
- Zotni bilganingizcha yozing; gibriddan olingan bolalarni «gibrid» deb sotmang.
- Bir uyadan chiqqan aka-singilni «qarindosh emas» juft deb bermang.
- Emlanganmi yoki yo‘qmi — rostini ayting.
- Kasal yoki shubhali hayvonni sotmang.
Narxni qanday belgilash
Narxni qo‘shnining e’loniga qarab emas, o‘z tannarxingizdan boshlab belgilang. Joriy bozor narxlarini saytimizdagi narxlar bo‘limida kuzatib boring.
Bitta quyon tannarxi = davr (oy yoki yil) davomidagi barcha xarajatlar ÷ shu davrda sotilgan quyonlar soni.
Xarajatlarga kiriting:
- barcha yem va pichan — faqat o‘stirilayotgan yosh quyonlarniki emas, ona va erkaklarniki ham;
- emlash, veterinar, dezinfeksiya, to‘shama;
- nobud bo‘lgan va yaroqsiz chiqqan hayvonlar;
- kataklar, suvdonlar va boshqa jihozlarning eskirishi;
- yo‘l va e’lon xarajatlari.
Mo‘ljal uchun: bizning hisob-kitobimizda so‘yish vaznidagi (taxminan 2,3 kg) bitta quyonga taxminan 16,5 kg yem ketgan. Bu ko‘rsatkich bir ona quyondan yiliga nechta bola sog‘-salomat ajratilishiga kuchli bog‘liq: bolalar kam nobud bo‘lsa, har bir quyon arzonroq tushadi.
Hisob daftari
Har bir sotuvni yozing: sana, soni, tirik yoki go‘sht vazni, narxi, xaridor. Har oy yem xaridi, o‘limlar va tug‘ishlarni ham qayd eting. Uch-to‘rt oydan keyin qaysi kanal ishlayotgani va har bir quyon qanchaga tushayotgani aniq ko‘rinadi.
Talab mavsumga qarab qanday o‘zgarishi haqida ishonchli ma’lumot yo‘q — buni o‘z daftaringizdan bilib olasiz. Quyon Qurbon hayiti go‘shti emas, bayram oldidan talab oshishiga umid bog‘lamang. Tanimagan xaridorga hayvonni to‘lovdan oldin jo‘natmang.
Qo‘shimcha daromad: quyon go‘ngi bog‘bon va issiqxona egalari uchun yaxshi o‘g‘it. Teriga esa amalda xaridor yo‘q — uni rejaga kiritmang.
Yangi boshlovchilarning keng tarqalgan xatosi: faqat yosh quyonlar yeyayotgan yemni hisoblab, «foyda katta» degan xulosaga kelish. Ona va erkaklar yil bo‘yi yem yeydi, bolalarning bir qismi nobud bo‘ladi. Avval kichik partiyani sotib ko‘ring, keyin podani kengaytiring.
